In 1985 ontdekten Steward Springer en George Burgess de dwerglantaarnhaai, Etmopterus perryi, voor het eerst. Ze vingen hun eerste exemplaar tijdens onderzoek aan boord van het wetenschappelijke schip Oregon, voor de kust van Colombia in de Caribische Zee.

 

dwerglantaarnhaai

© Chip Clark/Smithsonian Institution | Wikipedia

Bouw

De dwerglantaarnhaai is vooralsnog een grote mysterie voor wetenschappers. De haai is vooral bekend vanwege zijn kleine gestalte en opvallende bioluminescentie. Met een maximale lengte van slechts 17 tot 20 centimeter is hij kleiner dan een gemiddelde menselijke hand. Zijn slanke lichaam heeft een platte kop en snuit, bedekt met kleine, gladde schubben en een donkerbruine tot zwarte kleur, waardoor hij goed kan opgaan in de donkere oceanische omgevingen waar hij leeft.

De ogen van de dwerglantaarnhaai zijn opvallend groot en aangepast aan het leven in de diepe wateren van de oceaan. Ze zijn relatief groot in verhouding tot de grootte van de haai en helpen hem bij het navigeren en jagen in het donker.

Omdat ze zoo groot zijn kunnen de ogen van de dwerglantaarnhaai meer licht opvangen, wat van levensbelang is in de donkere wateren waarin hij leeft. Dit stelt hem in staat om naar prooien te zoeken, zelfs bij weinig licht. Bovendien zijn de ogen waarschijnlijk gevoelig voor beweging, waardoor de haai snel kan reageren op potentiële prooien of roofdieren.

Bioluminescentie

Zoals hierboven beschreven is een opvallend kenmerk van de dwerglantaarnhaai de fotoforen langs zijn buik en vinnen die bioluminescentie produceren wat de haai feitelijk verandert in een 'glow in the dark' (je kent dit ook van de glow in the dark sterren en planeten die je aan je plafond kunt plakken). Fotoforen zijn speciale organen in het lichaam van sommige dieren, waaronder de dwerglantaarnhaai, die licht kunnen uitstralen. Dit licht, bioluminescentie genaamd, wordt geproduceerd door chemische reacties binnenin de fotoforen. Deze bioluminescentie heeft verschillende functies, zoals camouflage, communicatie en het aantrekken van prooien. De fotoforen langs zijn buik en vinnen helpen de dwerglantaarnhaai zich te camoufleren en tegelijk ook prooien aan te trekken.

Voedsel

De tanden van de dwerglantaarnhaai zijn perfect aangepast aan zijn dieet en jachtgedrag. Ze hebben ongeveer 32 klein en puntig tanden in hun boven en 34 tanden in hun onderkaak. Deze tanden zijn gerangschikt in meerdere rijen langs de kaken van de haai en worden regelmatig vervangen, zoals bij veel andere haaiensoorten. Ze zijn speciaal ontworpen prooien te vangen zoals krill en krabbben.

 

© YouTube channel Nautilus Ocean Exploration Trust

Leefgebied

De dwerglantaarnhaai wordt voornamelijk aangetroffen in de diepe wateren van de West-Atlantische Oceaan, met name langs de noordkust van Zuid-Amerika, inclusief de kusten van Colombia en Venezuela.

Hij leeft op diepten variërend van 283 tot 439 meter. Vanwege de diepte waarin hij leeft wordt de dwerglantaarnhaai zelden gezien en blijft hij grotendeels een mysterie voor onderzoekers.

Voortplanting

Wat betreft de voortplanting van de dwerglantaarnhaai is er ook hier weer weinig bekend vanwege de zeldzaamheid van deze soort. Over het algemeen worden deze haaien als ovovivipaar beschouwd, wat betekent dat de eieren binnen het lichaam van het vrouwtje uitkomen en de jongen levend ter wereld komen.

Het voortplantingsgedrag van de dwerglantaarnhaai zijn echter nog niet uitgebreid onderzocht. Er is nog niet zoveel bekend over hun paargedrag, de draagtijd van de pups en de grootte van de worpen. Meer onderzoek is nodig om een beter begrip te krijgen hiervan.

Natuurlijke vijanden

Hoewel er weinig gedetailleerde informatie beschikbaar is over de natuurlijke vijanden van de dwerglantaarnhaai, kunnen we aannemen dat grotere roofdieren,  zoals grote haaien en andere zeedieren, waarschijnlijk een bedreiging vormen voor deze kleine haaiensoort.

Relatie tot de mens

De interactie tussen de dwerglantaarnhaai en de mens is vooral indirect, omdat deze haaiensoort in diepe wateren leeft en daarom zelden wordt gezien. Hoewel directe ontmoetingen tussen mensen en dwerglantaarnhaaien praktisch niet voorkomen, kunnen menselijke activiteiten wel indirecte gevolgen hebben voor deze kwetsbare soort.

 

Javontaevious

© Javontaevious | Wikipedia

Overbevissing, vernietiging van hun habitat en klimaatverandering zijn bedreigingen die het ecosysteem van de diepzee kunnen verstoren, wat op zijn beurt invloed kan hebben op de populaties van de dwerglantaarnhaai en andere diepzeebewoners. Hoewel de dwerglantaarnhaai zelf misschien geen economische waarde heeft, vormt hij wel een schakel in de voedselketen. Het behoud van de dwerglantaarnhaai en zijn leefomgeving is daarom uitermate belangrijk. Meer onderzoek is nodig om de kwetsbaarheid van deze haaiensoort te begrijpen en passende maatregelen te nemen om hem te beschermen.

Beschermingstatus

Volgens de IUCN (International Union for Conservation of Nature) wordt de dwerglantaarnhaai momenteel niet als bedreigd beschouwd. Hij heeft de status van minste zorgen. Dit betekent dat er momenteel geen directe dreiging is voor zijn voortbestaan, maar het blijft belangrijk om zijn populaties te monitoren en mogelijke bedreigingen voor zijn leefgebied aan te pakken om ervoor te zorgen dat hij niet in de toekomst bedreigd wordt.

 

 

Uitsterving haaien - weinig-zorgen

 

Nautilus Ocean Exploration Trust social media

De Nautilus Ocean Exploration Trust is een non-profitorganisatie die zich richt op het verkennen en bestuderen van de diepten van de oceanen. Ze zijn vooral bekend om hun gebruik van geavanceerde onderwaterrobotica en -technologieën om onderzoek te doen naar mariene ecosystemen, geologische formaties en het ontdekken van nieuwe soorten. De organisatie is opgericht door Dr. Robert Ballard, een gerenommeerde oceanograaf en ontdekkingsreiziger, die bekendheid verwierf met zijn ontdekking van het wrak van de Titanic in 1985.

Nautilus Ocean Exploration Trust voert expedities uit over de hele wereld, variërend van archeologische sites tot onderwater vulkanen en diepzeekloven. Tijdens deze expedities werken ze samen met wetenschappers, ingenieurs en educatoren om kennis te vergaren over de oceanen en deze te delen met het publiek via educatieve programma's, wetenschappelijke publicaties en sociale media.

Hun missie is niet alleen gericht op het verkennen van onbekende gebieden van de oceanen, maar ook op het bevorderen van oceanografisch onderzoek en het vergroten van het bewustzijn over het belang van het behoud van mariene ecosystemen.

De Nautilus Ocean Exploration Trust is actief op sociale media en deelt regelmatig updates. Hier zijn de links naar al hun sociale media kanalen. Ze nodigen je graag uit om hen te volgen en deel uit te maken van hun community.

•    24-per dag diepzee live streaming www.NautilusLive.org
•    Instagram: @NautilusLive
•    TikTok: @NautilusLive
•    Facebook: NautilusLive
•    Twitter: @EVNautilus
•    YouTube: EVNautilus
•    LinkedIn: Ocean Exploration Trust
•    #NautilusLive

 

 

 

De gevlekte zevenkieuwshaai, Notorynchus cepedianus, is een intrigerende haaiensoort die een belangrijke rol speelt in de biodiversiteit van onze oceanen. Deze haai is uniek in zijn soort, voornamelijk omdat hij de enige haaiensoort is met zeven kieuwen. Wetenschappers weten niet waarom hij zeven kieuwen heeft, het blijft dus vooralsnog een raadsel. Wel is geconstateerd dat deze haaiensoort prima gedijt in hetzelfde jachtgebied als de witte haai. Meer hierover later.

 

AdobeStockDoor-wildestanimal-min

© wildestanimal | Adobe Stock

Bouw

De gevlekte zevenkieuwshaai is een redelijk grote haai met een langgerekt lichaam en een donkere kleur, gekenmerkt door opvallende vlekken op zijn rug en zijkanten, waardoor hij goed camoufleert in zijn omgeving. Een uniek kenmerk van deze haaiensoort zijn de zeven kieuwspleten, in tegenstelling tot de vijf kieuwspleten van de meeste haaiensoorten. Hun rugvin bevindt zich relatief ver naar achteren, richting de staartvin. Volwassen gevlekte zevenkieuwshaaien kunnen een lengte bereiken van 2,5 tot 3 meter en een gemiddeld gewicht van 107 kilogram hebben.

Jacht

De gevlekte zevenkieuwshaai is over het algemeen solitair, maar jagen soms ook groepen. Het is een efficiënte jager die een verscheidenheid aan prooien achtervolgt, waaronder beenvissen, dolfijnen, zeehonden, inktvissen, zeevogels, en andere haaien. De haai heeft scherpe tanden, met 13 in de onderkaak en 15-16 in de bovenkaak. Deze tanden zijn ontworpen om grip te krijgen (bovenkaak) en te verscheuren (onderkaak).

Leefgebied

De gevlekte zevenkieuwshaai leeft verspreid over de hele wereld. Je vindt hem in alle oceanen behalve de noordelijke Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. In de zuidwestelijke Atlantische Oceaan leeft hij van Zuid-Brazilië tot Noord-Argentinië, terwijl zijn leefgebied in de zuidoostelijke Atlantische Oceaan zich uitstrekt van Namibië tot Zuid-Afrika. In de Stille Oceaan doorkruist hij het westelijke bekken van Zuid-Japan tot Nieuw-Zeeland, inclusief Australië, en in het oostelijke bekken van Brits-Columbia, Canada, tot aan Chili.

 

© YouTube Channel National Geographic

 

Volwassen gevlekte zevenkieuwshaaien worden zowel vlak langs de kust als verder van de kust af aangetroffen, in wateren tot een diepte van 570 meter. Jonge haaien verblijven daarentegen in ondiepe water boven continentale plateaus, waaronder baaien en riviermondingen waar zoetwater van de rivier zich vermengt met zeewater onder invloed van de getijden. Gevlekte zevenkieuwshaaien geven de voorkeur aan rotsachtige bodems, maar worden ook vaak aangetroffen in brak water.

Voortplanting

Vrouwelijke gevlekte zevenkieuwshaaien zijn geslachtsrijp op ongeveer 4 tot 6 jaar, bij een gemiddelde lengte van 2 meter, terwijl mannetjes kleiner zijn met een lengte van 1,5 meter. Vrouwtjes zijn ovovivipaar, wat betekent dat ze bevruchte eieren dragen. De pups voeden zich met de dooier in het ei en worden na een draagtijd van ongeveer 12 maanden levend geboren. Een worp kan gemiddeld bestaan uit 82 pups, met een lengte van 40-48 cm. De pups worden geboren in ondiep water, vaak in zogenaamde haaiencrèches.

Relatie tot de Mens

De zevenkieuwshaai kan agressief reageren wanneer hij zich bedreigd voelt en wordt daarom beschouwd als potentieel gevaarlijk voor mensen. Deze haai is naar verluidt verantwoordelijk voor vijf gedocumenteerde onuitgelokte aanvallen. Zelfs in gevangenschap, zoals in aquaria, is de haai duikers aangevallen. Het is duidelijk dat voorzichtigheid geboden is wanneer je hem tegenkomt. Wanneer vissers ze binnenhalen, gebruiken ze vaak vuurwapens om te voorkomen dat de haai hen aanvalt en om letsel te voorkomen.

 

AdobeStock|wildestanimal

© wildestanimal | Adobe Stock

Natuurlijke vijanden

Grote haaien, met name de witte haai, jagen op de gevlekte zevenkieuwshaai. Daarnaast wordt de orka ook verantwoordelijk gehouden voor het jagen op gevlekte zevenkieuwshaaien in Zuid-Afrika, waarbij de haaien dood en zonder lever werden aangetroffen. Deze gebeurtenissen hebben ook eerder geleid tot het vluchten van witte haaien uit hetzelfde gebied in Zuid-Afrika. Plotseling observeerden wetenschappers de aanwezigheid van gevlekte zevenkieuwshaaien in het gebied, waar ze mogelijk de plaats innamen van de witte haaien die eerder waren gevlucht voor de orka's. Helaas werden de gevlekte zevenkieuwshaaien nu zelf het doelwit van de hongerige orka's.

Beschermingsstatus

Vanwege hun aanwezigheid in ondiepe kustwateren en hun neiging om soms in grote aantallen samen te komen, zijn gevlekte zevenkieuwshaaien kwetsbaar voor overbevissing. Er wordt op hen gejaagd vanwege hun vlees, huid en leverolie, en ze zijn ook zeer gewild in de aquariumhandel. Duikers en toerisme vormen ook een bedreiging, met name in Californië en Zuid-Afrika. Als gevolg hiervan wordt de haai door het IUCN gekenmerkt als kwetsbaar.

 

 

Uitsterving haaien - kwetsbaar

 

Zie ook:

 

 

 

 


In de enorme uitgestrektheid van de oceaan zijn er maar weinig wezens die zo acrobatisch zijn als de tolhaai, Carcharhinus brevipinna. Met zijn opmerkelijke draaiende sprongen en slanke lichaamsbouw eist deze fascinerende haai de aandacht en bewondering op van haaienliefhebbers wereldwijd. Tolhaaien kunnen tot wel 6 meter hoog springen!

 

Matthew-PaulsonFlickr

© Matthew Paulson | Flickr

Onderscheidende kenmerken

De tolhaai behoort tot de familie van de requiemhaai en wordt vanwege hun bijna identieke uiterlijk vaak verward met een zwartpunthaai. Hij wordt gekenmerkt door zijn gestroomlijnde lichaam, spitse snuit en opvallend lange borstvinnen. Hij dankt zijn naam aan zijn unieke gedrag waarbij hij uit het water springt en snel ronddraait in de lucht, vaak vergeleken met het snelle draaien van een tol. Dit gedrag onderscheidt de tolhaai van andere haaiensoorten en heeft hem de reputatie opgeleverd van een van de meest acrobatische roofdieren in de oceaan.

Lichaamsbouw

Tolhaaien worden meestal 1,8 tot 2,7 meter lang en kunnen tussen de 56 en 90 kilogram wegen. Ze hebben over het algemeen een blauwgrijze tot koperen kleur op hun rug, die geleidelijk lichter wordt naar de zijkanten en de buik. Deze kleuren helpen hen om zich te camoufleren in hun omgeving en zo hun prooien te benaderen. Het is een vorm van natuurlijke camouflage die hen helpt om roofdieren te ontwijken en succesvol te jagen.
Een tolhaai heeft meerdere rijen kleine, scherpe tanden, met ongeveer 14 tanden in de bovenkaak en 13 tanden in de onderkaak, waarmee ze hun prooi vastgrijpen en verscheuren.

Verder heeft de tolhaai verschillende vinnen die hem helpen bij zijn voortbeweging en stabiliteit in het water. Ze hebben twee rugvinnen, één pal achter de andere, gelegen op hun rug. Deze rugvinnen helpen bij het stabiliseren van de haai tijdens het zwemmen. Daarnaast hebben ze ook een aarsvin, die zich bevindt aan de onderkant van hun lichaam, dicht bij hun staart. Deze vin helpt bij het reguleren van hun zwembewegingen en biedt extra stabiliteit. Ten slotte hebben tolhaaien twee borstvinnen aan de zijkanten van hun lichaam, die hen helpen bij het sturen en manoeuvreren tijdens het zwemmen.

Leefgebied

De tolhaai komt wereldwijd voor in warme gematigde en tropische wateren en geeft de voorkeur aan kustgebieden, waaronder continentale platen, baaien en lagunes. Hij wordt vaak dicht bij de oppervlakte aangetroffen, vooral in gebieden waar er een overvloed is aan prooi. Tolhaaien komen over het algemeen voor in de Atlantische, Indische en Stille Oceaan, met opmerkelijke populaties langs de kusten van Florida, de Golf van Mexico en de Caribische Zee.

 

Matthew-Paulson2

© Matthew Paulson | Flickr

Het is bekend dat tolhaaien zich in de buurt van de kust ophouden, vooral tijdens hun seizoenstrek. Ze leven vaak in kustwateren, zoals baaien, riviermondingen en zelfs ondiepe riffen, vooral tijdens de jacht. Tolhaaien zijn erg migrerend en kunnen zich verplaatsen tussen offshore- en kustgebieden wanneer ze hun prooi volgen. Daarnaast is bekend dat ze zich in bepaalde perioden van het jaar in grote aantallen verzamelen, bijvoorbeeld tijdens de trek of wanneer ze samenkomen om zich te voeden met scholen vis, waardoor ze dichter bij de kust komen.

Voedsel

Tolhaaien zijn opportunistische eters en eten een gevarieerd dieet dat bestaat uit kleine beenvissen, inktvis en schaaldieren. Ze zwemmen met hoge snelheid en gaan nog sneller zwemmen om hun prooi, zoals scholen vis, te achtervolgen en te vangen. Hun vermogen om uit het water te springen helpt ook bij de jacht, waardoor ze prooien van onderaf kunnen verrassen met plotselinge aanvallen vanuit de lucht.

Voortplanting

Tolhaaien zijn geslachtsrijp als ze 3 tot 4 jaar oud zijn en vrouwtjes krijgen meestal om het jaar pups. De draagtijd duurt 11 tot 15 maanden en de worpgrootte kan variëren van 3 tot 20 pups, afhankelijk van de grootte en leeftijd van het vrouwtje. Pasgeboren pups van de tolhaai zijn 60 tot 75 centimeter lang.

Natuurlijke vijanden

Tolhaaien hebben verschillende natuurlijke vijanden, vooral als jonge haaien. Grotere haaiensoorten, zoals tijgerhaaien en witte haaien, worden beschouwd als potentiële roofdieren van tolhaaien. Deze grotere haaien zijn vaak opportunistische jagers en zullen niet aarzelen om een tolhaai te grijpen als ze de kans krijgen.
Naast andere haaien worden tolhaaien ook bedreigd door grotere roofdieren zoals orka's (ook wel bekend als zwaardwalvissen). Orka's zijn intelligente en krachtige roofdieren die moeiteloos een tolhaai kunnen aanvallen. Voornamelijk ook omdat orka's nooit alleen jagen, meestal in groepen, pods genaamd.

Als volwassenen hebben tolhaaien minder natuurlijke vijanden vanwege hun grootte en behendigheid. Echter, ze blijven kwetsbaar voor roofdieren tijdens bepaalde stadia van hun leven, zoals wanneer ze jong zijn of tijdens de voortplanting.

Relatie tot de mens

Tolhaaien worden over het algemeen niet als een bedreiging voor mensen beschouwd en staan erom bekend dat ze contact zoveel mogelijk vermijden. Net als veel andere haaiensoorten kunnen ze echter agressief worden als ze worden geprovoceerd of bedreigd, en voorzichtigheid is geboden als je gaat zwemmen of duiken in gebieden waar tolhaaien voorkomen.

Hoewel tolhaaien over het algemeen niet agressief zijn tegen mensen en de neiging hebben om ze te vermijden, zijn er in zeldzame gevallen mensen gebeten door tolhaaien. Dergelijke incidenten zijn vaak het gevolg van vergissingen in identiteit of ter zelfverdediging, eerder dan opzettelijke aanvallen. Tolhaaien kunnen namelijk, net als alle haaiensoorten, geïrriteerd raken als ze geprovoceerd worden of zich bedreigd voelen, wat kan leiden tot defensief gedrag dat weer kan leiden tot bijtgedrag. Dergelijke incidenten zijn echter uiterst zeldzaam en in vergelijking met andere haaiensoorten worden tolhaaien niet als een grote bedreiging voor de veiligheid van mensen beschouwd.

Beschermingsstatus

Hoewel tolhaaien momenteel door het IUCN als bijna bedreigd worden geclassificeerd. Ze worden bedreigd door overbevissing, aantasting van hun habitat en toevallige bijvangst in de commerciële visserij. Instandhoudingsmaatregelen, waaronder de implementatie van visreglementen en de instelling van beschermde mariene gebieden, zijn van cruciaal belang om het voortbestaan van de populaties van de tolhaai en hun ecosystemen op lange termijn te garanderen.

 

Matthew-Paulson

© Matthew Paulson | Flickr

De uitzonderlijke en sierlijke bewegingen van de tolhaai herinneren tootn nogmaals aan hoe bijzonder kostbaar onze zeeën zijn. Terwijl we deze opmerkelijke wezens blijven onderzoeken en bestuderen, moeten we er ook naar streven om hun habitat te beschermen en hun overleving voor toekomstige generaties te garanderen. Door samen te werken aan het behoud van soorten zoals de tolhaai, kunnen we de rijkdom en diversiteit van het zeeleven in onze oceanen helpen behouden.

Uitsterving haaien - bijna bedreigd

Lees ook:

 

Gratis informatiedagen

 

 

De koboldhaai, Mitsukurina owstoni, is een mysterieuze en intrigerende haaiensoort die bekend staat om zijn unieke uiterlijk en opmerkelijke eigenschappen. Deze haai intrigeert wetenschappers omdat ze er nog zo weinig van afweten. Hij is moeilijk te observeren omdat hij op grote diepte leeft. Ze weten dat hij in de open oceaan leeft, van dicht bij het wateroppervlak tot dieptes van minstens 4265 voet (1300 m). Ze weten ook dat ze voornamelijk 's nachts in de buurt van het oppervlak komen en het grootste deel van hun leven in duisternis doorbrengen. Ook staan ze bekend om hun angstaanjagende uiterlijk en hun vermogen om hun kaken volledig te ontwrichten tijdens het voeden. 

Bouw

Deze haai staat bekend om zijn extreem lange, platte snuit. Hij heeft een lang, slank lichaam en kleine ogen die zijn aangepast aan het leven in de donkere diepten van de zee. Het gewicht van de koboldhaai varieert. Volwassen vrouwelijke koboldhaaien kunnen een lengte van ongeveer 335 tot 372 centimeter bereiken. Volwassen mannelijke koboldhaaien variëren in lengte van 264 tot 388 centimeter. Het gewicht van de mannetjes kan variëren tussen 150 - 210 kilo. Er zijn echter geen specifieke gegevens beschikbaar over het gemiddelde gewicht van deze haaiensoort, gezien hun zeldzaamheid en het gebrek aan uitgebreide onderzoeken.

 

YouTube kanaal National Geographic

De koboldhaai heeft een opvallende roze of roodachtige huidskleur, die fungeert als een soort camouflage in de diepe oceanen waar hij leeft. Zijn huid is erg kwetsbaar en kan gemakkelijk worden beschadigd als hij wordt blootgesteld aan het heldere licht van de oppervlakte.

De grote mond van de koboldhaai heeft een boogvorm. De kaken kunnen zeer ver uitsteken en bijna tot aan het einde van de snuit worden uitgeschoven, hoewel ze meestal vlak tegen de onderkant van het hoofd worden gehouden. Er zijn 35-53 bovenste en 31-62 onderste tandrijen. De tanden in het hoofdgedeelte van de kaken zijn lang en smal, vooral die in de buurt van het middelpunt van de kaak, en zijn lengtegroeven. De achterste tanden in de buurt van de hoeken van de kaak zijn klein en hebben een platte vorm om te pletten. Er is veel individuele variatie in tandlengte en breedte, zowel wat betreft de aanwezigheid van een kleinere tand top aan elke kant van het hoofd tand, als wat betreft het bestaan van tandeloze openingen bij het middelpunt van de kaak of tussen de hoofd- en achterste tanden.

Jacht

Het jachtgedrag van de koboldhaai is nog niet volledig begrepen omdat hij nauwelijks wordt waargenomen. Er wordt aangenomen dat deze haai jaagt op prooien door zich langzaam te verplaatsen en te wachten op geschikte gelegenheden om toe te slaan. Ze worden beschouwd als actieve jagers en eten naar verluidt verschillende vissen, evenals inktvissen en pelagische schaaldieren. Tijdens de jacht speuren ze naar prooi onder hun gevoelige snuit en strekken ze hun kaken uit, ver van hun mond, om vast te grijpen wat ze vinden. Het opvallende uiterlijk van de koboldhaai, met zijn lange snuit en uitschuifbare kaak, suggereert dat het is aangepast aan het vangen van prooien in hun schuilplaatsen, zoals vis en inktvis. De specifieke jachttechnieken en prooisoorten van de koboldhaai vereisen echter nog nader onderzoek.

 

Pongsatorn

© Pongsatorn | Adobe Stock

Voedsel

De koboldhaai heeft voornamelijk diepzeevissen en ongewervelde dieren die in zijn donkere leefgebieden voorkomen op het menu staan. Hij staat bekend als een opportunistische jager en gebruikt zijn lange, uitsteekbare kaak om prooien te grijpen en te verslinden met zijn scherpe tanden.

Leefgebied

De koboldhaai komt voornamelijk voor in diepe oceanen over de hele wereld, waaronder de Atlantische, Stille en Indische Oceaan. Hij wordt meestal aangetroffen op dieptes van meer dan 1000 meter, waar hij jaagt ook op prooien in de duistere diepten van de zee.

Voortplanting

De voortplanting van de koboldhaai is nog grotendeels een mysterie, omdat er weinig bekend is over hun voortplantingsgedrag in het wild. Het wordt verondersteld dat ze levendbarend zijn, waarbij de jongen zich ontwikkelen in het lichaam van het vrouwtje en vervolgens levend worden geboren. Deze haaien zijn waarschijnlijk ovovivipary, wat betekent dat de eieren in het lichaam van het vrouwtje uitkomen en de jongen zich ontwikkelen voordat ze worden geboren. Echter, het exacte voortplantingsproces van de koboldhaai vereist meer onderzoek om volledig te worden begrepen.

Pongsatorn-2

Illustratie van een aantal diepzee wezens © Pongsatorn | Adobe Stock

Relatie tot de mens

De relatie tussen de koboldhaai en de mens is over het algemeen beperkt vanwege de diepe wateren waarin hij leeft en zijn zeldzaamheid. Vanwege zijn habitat en de beperkte interactie met mensen vormt deze haai geen grote gevaar voor menselijke activiteiten. Er zijn echter incidentele vangsten gerapporteerd door diepzeevissers, voornamelijk als bijvangst tijdens het vissen. In sommige gevallen worden ze ook aangetroffen als bijvangst in sleepnetten voor commerciële visserij, maar ze zijn niet gericht op commerciële visserij vanwege hun zeldzaamheid en het ontbreken van een economisch belangrijke markt voor hun vlees of andere producten. Over het algemeen heeft de koboldhaai weinig impact op menselijke activiteiten en wordt hij beschouwd als een zeldzame en mysterieuze bewoner van de diepe oceanen.

Beschermstatus

Op de IUCN Rode Lijst staat de koboldhaai momenteel vermeld als 'minste zorgen'. Dit betekent dat de populatie van de koboldhaai momenteel stabiel is en er geen directe bedreigingen zijn die wijzen op een grote risico voor het voortbestaan van de soort. Hoewel er nog veel te leren valt over de ecologie en het gedrag van de koboldhaai, blijft hij een fascinerend onderwerp voor wetenschappers en liefhebbers van diepzeeleven. Door voortdurende observatie en onderzoek kunnen we hopelijk meer te weten komen over deze mysterieuze haai en manieren vinden om zijn kwetsbare habitat te beschermen.

 

Uitsterving haaien - weinig-zorgen

 

 

De verpleegsterhaai, Ginglymostoma cirratum, is een haaiensoort die voorkomt in warme, ondiepe wateren in het westen van de Atlantische Oceaan en het oosten van de Stille Oceaan. Ze zijn genoemd naar hun gewoonte om te rusten op de oceaanbodem, waarvan men vroeger dacht dat het leek op een zogende houding. 

Bouw

Verpleegsterhaaien kunnen tot 4,3 meter lang worden, hoewel de meeste individuen kleiner zijn, met een gemiddelde lengte van 2,1 tot 2,7 meter. Vrouwelijke verpleegsterhaaien zijn doorgaans groter dan mannetjes. Het maximaal geregistreerde gewicht van een verpleegsterhaai is ongeveer 150 kg. Een interessant feit over verpleegsterhaaien is dat ze het vermogen hebben om te ademen terwijl ze op de oceaanbodem rusten door water over hun kieuwen te pompen. Hierdoor kunnen ze energie sparen en roofdieren ontwijken.

 

Malek-Bee-on-Unsplash

© Malek Bee / Unsplash

Verpleegsterhaaien hebben verschillende rijen tanden in hun mond, waarbij elke rij ongeveer 30-35 tanden bevat. Ze vervangen hun tanden echter niet voortdurend, zoals sommige andere haaiensoorten doen. Wanneer een tand verloren gaat of breekt, groeit er een nieuwe voor in de plaats. In totaal kunnen verpleegsterhaaien tot 300 tanden hebben.

Deze haaiensoort heeft verder een unieke en kenmerkende kleur die kan variëren afhankelijk van hun omgeving en habitat. Over het algemeen varieert hun huidskleur van geelbruin tot grijsbruin met een gevlekt patroon van donkere vlekken. Hun kleur werkt als een vorm van camouflage. Dit helpt hen op te gaan in hun omgeving op de oceaanbodem waardoor ze minder zichtbaar zijn voor zowel prooien als roofdieren. De donkere plekken en vlekken op hun huid helpen ook om hun contouren te breken, waardoor het moeilijker wordt voor andere dieren om hen te detecteren.

Opmerkelijk is dat de kleur van verpleegsterhaaien kan veranderen afhankelijk van hun stemming of activiteit. Wanneer verpleegsterhaaien bijvoorbeeld overdag op de bodem van de oceaan rusten, kunnen ze donkerder van kleur zijn, terwijl ze 's nachts lichter van kleur kunnen zijn om ze te laten opgaan in het maanlicht. Als verpleegsterhaaien geagiteerd of bedreigd zijn, kunnen ze zelfs hun huid donkerder maken om te intimideren.

Leefgebied

Verpleegsterhaaien komen voor in warme, ondiepe wateren in het westen van de Atlantische Oceaan en het oosten van de Stille Oceaan. Ze komen vaak voor in kustgebieden, zoals koraalriffen, rotskusten en zandbodems, maar ook in ondiepe baaien en riviermondingen. Je vindt ze meestal in waterdieptes tot 75 meter, hoewel ze zich ook in diepere wateren willen wagen.

Ryan-Geller-on-Unsplash

© Ryan Geller / Unsplash

Verpleegsterhaaien komen het meest voor in de wateren van de Caribische Zee, de Golf van Mexico en langs de oostkust van Noord-Amerika, vanaf het zuiden van Florida tot New England. In het oosten van de Stille Oceaan komen ze voor vanaf het zuiden van Californië tot Ecuador. Ze komen ook voor in de wateren rond de Bahama's, Bermuda en de westkust van Afrika.

Jacht

Verpleegsterhaaien zijn nachtroofdieren, wat betekent dat zij 's nachts het meest actief zijn en zich voornamelijk voeden met bodemprooien zoals schaal- en weekdieren en vissen. Ze hebben een krachtige reukzin die ze gebruiken om hun prooi te lokaliseren, en ze kunnen de elektrische velden detecteren die door de spieren van hun prooi worden geproduceerd.

Verpleegsterhaaien hebben een unieke manier van jagen die zuigvoeding heet. Ze zuigen hun prooi in hun mond door hun kaken snel te openen en te sluiten, waardoor een prooi letterlijk in hun mond getrokken wordt. Als de prooi eenmaal in hun mond zit, gebruiken verpleegsterhaaien hun krachtige kaken en scherpe tanden om hun voedsel te vermalen. Deze haaisoort staat er ook om bekend dat ze aas eten en zich voeden met dode dieren als de gelegenheid zich voordoet. 

Voedsel

Verpleegsterhaaien zijn carnivoren en voeden zich voornamelijk met bodemprooien zoals schaaldieren, weekdieren en vissen. Tot hun favoriete prooien behoren kreeften, krabben, octopussen, inktvissen en allerlei kleine vissen, zoals tandbaarzen, snappers en knorren.

Verpleegsterhaaien gebruiken hun sterke reukzin om hun prooi op te sporen, en ze kunnen ook de elektrische velden detecteren die door de spieren van hun prooi worden geproduceerd. Zodra ze hun prooi hebben gevonden, gebruiken ze hun zuigtechniek om deze te vangen. Verpleegsterhaaien staan er ook om bekend dat ze aas eten en zich voeden met dode dieren als de gelegenheid zich voordoet. Het zijn echter geen actieve jagers en meer opportunistische eters, die op hun reukzin vertrouwen om hun volgende maaltijd te vinden.

Voortplanting

Verpleegsterhaaien planten zich voort via interne bevruchting, wat betekent dat het sperma van de mannelijke haai tijdens de paring in het lichaam van het vrouwtje wordt gebracht. De paring vindt meestal plaats in de zomermaanden, wanneer verpleegsterhaaien naar ondiepe, warmere wateren trekken om te baren.

Vrouwelijke verpleegsterhaaien hebben twee functionele eierstokken en twee baarmoeders, en kunnen in elke baarmoeder meerdere embryo's dragen. De draagtijd van verpleegsterhaaien varieert van 6 tot 12 maanden, afhankelijk van de soort en de milieuomstandigheden.

Na de draagtijd brengt de vrouwelijke verpleegsterhaai levende jongen ter wereld, viviparity, die pups worden genoemd. Het aantal pups dat per keer wordt geboren kan variëren van 21 tot 28, en zijn meestal 30 tot 60 cm lang. Verpleegsterhaaien blijven niet bij hun pups na de geboorte. Hierdoor moeten de pups meteen voor zichzelf zorgen.

Natuurlijke vijanden

Als volwassen dieren hebben verpleegsterhaaien niet veel natuurlijke vijanden vanwege hun grootte en taaie huid. Soms kunnen ze echter ten prooi vallen aan grotere haaien, zoals tijgerhaaien, grote hamerhaaien en stierhaaien. Er zijn ook orka's en krokodillen bekend die op verpleegsterhaaien jagen.

Als pup zijn ze kwetsbaarder voor predatoren en kunnen ten prooi vallen aan allerlei haaien en grotere vissen waaronder barracuda's, tandbaarzen en citroenhaaien.

NOAA-on-Unsplash

© NOAA / Unsplash

Relatie tot de mens

Verpleegsterhaaien worden over het algemeen als niet-agressief beschouwd en staan niet bekend als een grote bedreiging voor mensen. Zoals alle haaien kunnen verpleegsterhaaien echter bijten als zij zich bedreigd of geprovoceerd voelen.

Verpleegsterhaaien worden in hun natuurlijke habitat vaak aangetroffen door duikers en snorkelaars, en kunnen worden aangetrokken door de geur van voedsel. Het is belangrijk voor duikers en snorkelaars om verpleegsterhaaien te respecteren en een veilige afstand te bewaren, aangezien het aanraken of lastig vallen van verpleegsterhaaien kan leiden tot defensief gedrag.

Helaas worden verpleegsterhaaien gevangen door de commerciële en recreatieve visserij voor hun vlees, leverolie en huid, die wordt gebruikt voor leerproducten. Overbevissing en vernietiging van habitats zijn belangrijke bedreigingen voor de verpleegsterhaaienpopulaties, en ze worden nu door de Internationale Unie voor het behoud van de natuur (IUCN) als een kwetsbare soort beschouwd.

Als u een verpleegsterhaai in het wild tegenkomt, is het belangrijk te onthouden dat het wilde dieren zijn dat ze, net als bij alle levende wezens, met respect moeten worden behandeld. Vermijd het aanraken of lastigvallen en houd een veilige afstand om zowel jouw veiligheid als het welzijn van de haai te waarborgen.

 

Uitsterving haaien - kwetsbaar

De zwartpuntrifhaai, Carcharhinus melanopterus, dankt zijn naam aan de zwarte driehoekige punten aan de bovenkant van zijn vinnen. Deze haai is lid van de requiemhaaien familie en een veel voorkomende, redelijk timide haaiensoort. Veel requiemhaaien zijn op zichzelf levende, agressieve jagers, zoals de witte haai, de stierhaai, de witpunthaai, de tijgerhaai en de blauwe haai, maar de zwartpuntrifhaai leeft juist in groepsverband. Je komt ze, net als de witpuntrifhaai voornamelijk tegen bij koraalriffen en dan meestal in ondiep water. Ze leven het liefst in groepen waarbij een duidelijke hiërarchie gehandhaafd wordt.

 

Rifath-photoripey-on-Unsplash

© Rifath @ photoripey / Unsplash

 

Zwartpuntrifhaaien in Burgers Zoo

Grappig aan deze haaiensoort is dat ze vaak tijdens de jacht acrobatische sprongen uit het water maken waarbij ze vier keer om hun eigen as heen kunnen draaien om vervolgens op hun rug te landen. Ook vinden ze het leuk om vissersboten te volgen op zoek naar visafval. Je kunt deze haai trouwens ook zien in Burgers Zoo! Klik hier om naar de website van Burgers Zoo te gaan. 

Bouw

De zwartpuntrifhaai is een echte schoonheid om te zien. De haai heeft een bruingrijze kleur, een witte onderbuik en een witte streep langs zijn flank. Verder is hij duidelijk herkenbaar aan de zwarte driehoekige punten aan zijn vinnen. Dit is geen grote haai, hij wordt met grote uitzondering 2,4 meter in lengte, echter de meeste zwartpuntrifhaaien worden niet langer dan 1,6 meter met een maximum gewicht van 30-100 kilo.

​Ondanks zijn geringe lengte is hij stevig en vooral gestroomlijnd gebouwd. Voor een kleine haai heeft hij grote vinnen, vooral de eerste rugvin is aan de maat en bevindt zich redelijk naar achteren, net als bij de witpuntrifhaai. De haai heeft in verhouding niet veel tanden, maar 23-28 in zijn bovenkaak en 21-27 in de onderkaak. De boventanden zijn lang en nauw om gladde vissen mee te kunnen pakken terwijl de ondertanden zaagvorming zijn en uitermate geschikt zijn om een gladde vis mee te verscheuren.

 

Zwartpuntrifhaai | ©️ Olivier | Flickr

Witpuntrifhaai | © Olivier | Flickr

 

Leefgebied

De zwartpuntrifhaai leeft in de Indische en Grote oceaan. Dit is een haai die zich het prettigst voelt in tropische en subtropische temperaturen die 15-24 graden meet en zwemt op 80 meter diepte. Hij leeft net als de witpuntrifhaai tussen het koraal, bij riviermondingen, in lagunes, brak water, soms in zoet water en bij diepe afgronden in de oceaan. Je kunt hem trouwens ook aantreffen in water dat hooguit 30 centimeter diep is. Hierbij vallen zijn opvallende zwartgevlekte vinnen direct op. Hierin verschillen ze van de witpuntrifhaai en de grijze rifhaai die beiden in diepere wateren leven.

​Deze haaien leven in de mooiste gebieden ter wereld. Je kunt ze zoal vinden bij China, Japan, Taiwan, Hawaï, het noorden van Australië, de Malediven, de Filipijnen, Madagaskar, Indonesië en de Arabische zee. Ze zijn geen grote reizigers, maar leven het liefst in een specifiek gebied waar voldoende voedsel te vinden is. Sommigen groepen van deze haaiensoort willen echter in de zomermaanden toch nog op zoek gaan naar koelere wateren. Ze reizen overigens tegenwoordig ook vanuit de Rode Zee, via het Suez Kanaal naar het oostelijke Middellandse Zee gebied.

Voedsel

De zwartpuntrifhaai jaagt voornamelijk in groepsverband. Dit zijn zeer snelle jagers met een voorkeur voor koraalrif vissoorten. Zwartpuntrifhaaien zijn geobserveerd tijdens het jagen waarbij men zag dat ze in groepsverband te werk gingen. Gezien werd hoe deze haaien hun prooi, een schol harders, bij elkaar joeg en richting de kust dreef, vermoedelijk om het jagen zo te vergemakkelijken.

​Ook werd in de Malediven waargenomen hoe een groot exemplaar een groene zeeschildpad aanviel. In het noorden van Australië bestaat de hoofdmaaltijd van zwartpuntrifhaaien voornamelijk uit zeeslang, maar in andere gebieden zijn ook zeevogels, koraal, ratten en stenen in hun maag gevonden.

Voortplanting

Mannetjes zwartpuntrifhaaien worden seksueel actief op 4-jarige leeftijd terwijl de vrouwtjes op 7-jarige leeftijd dat worden. Om zodoende met elkaar te paren volgt er eerst een standaard ritueel waarbij de mannetjes zwartpuntrifhaaien, de vrouwtjes 'stalken'. Een van de mannetjes zal dan uiteindelijk het vrouwtje bij een borstvin of vlak bij haar kieuwen grijpen om haar zodoende in de juiste positie te brengen om haar te kunnen bevruchten. 

 

Opmerkelijk:

Vrouwelijke zwartpuntrifhaaien kunnen zichzelf bevruchten

 

Parende zwartpuntrifhaaien

Een vrouwtjes zwartpuntrifhaai heeft een viviparous zwangerschap. Dit wil zeggen dat de embryo's zich in de baarmoeder van de haai ontwikkelen en gevoed worden middels een dooierzakplacenta. Onderzoek heeft uitgewezen dat de zwangerschappen en bevallingen van deze haaiensoort verschilt per regio. Zo zijn er meldingen van jaarlijkse zwangerschappen, om het jaar en zelfs 2 keer per jaar. Zo bevallen zwartpuntrifhaaien in de Grote oceaan maar één keer en vinden bevallingen in de Indische oceaan twee keer per jaar plaats.

 

Schermafbeelding Zwartpuntrifhaai

 

Zwartpuntrifhaaien pups in Thailand

Zwangerschappen duren gemiddeld 16 maanden. Als de bevalling aanstaande is vormen de vrouwtjeshaaien met elkaar een crèche vlak bij de kust in het warme ondiepe water. Bevallingen vinden plaats tussen de late winter en de vroege zomermaanden. Een vrouwtjeshaai zal dan bevallen van 2-4 haaien pups die een lengte hebben van 40-50 cm. Jonge zwartpuntrifhaaien vormen na de geboorte groepjes met elkaar in mangrove moerassen en bij zandbodems in water dat zo ondiep is dat het hun lichaam nauwelijks bedekt.

 

Ali-Abdul-Rahman-on-Unsplash

© Ali Abdul Rahman / Unsplash

 

​In 2008 werd middels DNA-onderzoek aangetoond dat de vrouwelijke zwartpuntrifhaai bij afwezigheid van mannelijke soortgenoten, zichzelf kan bevruchten. Dit heet een maagdelijke voortplanting of parthenogenese. Bij parthenogenese zal de eicel zich gaan ontwikkelen tot een volledig schepsel, zonder dat er een zaadcel van een man aan te pas komt. Het heeft veel weg van het klonen, alleen wordt de kern van de eicel vervangen door dat van een lichaamscel. Opvallend bij deze vorm van bevruchting is dat de meeste nakomelingen van het vrouwelijke geslacht zijn en dat ze uitsluitend het DNA van de moeder zullen erven.

​Meer weten over hoe Parthenogenesis ontstaat? Klik hier - uitleg in het Engels!

Relatie tot de mens

Zwartpuntrifhaaien zijn in principe niet gevaarlijk voor de mens, maar aanvallen door deze haaien zijn wel bekend. Dit kan verscheidene oorzaken hebben, maar gebeurt meestal doordat ze in contact komen met mensen die aan het zwemmen zijn of gewoon door het water lopen. Volgens de International Shark Attack Files, ISAF, zijn er tot nu toe nog maar 11 meldingen van aanvallen door deze haaiensoort geregistreerd.

​Door de toegenomen kolonisatie van kuststreken raakt het leefgebied van de zwartpuntrifhaai flink in de verdrukking. Verder wordt er op ze gejaagd voor hun vinnen, vlees en olie. 

 

Interessante artikelen:

 

 

Uitsterving haaien - bijna bedreigd

 

 

 

De zwartpunthaai, Carcharhinus limbatus, is net als zijn familielid de zwartpuntrifhaai, een veel voorkomende haaiensoort in de Atlantische oceaan. Je komt hem tegen aan de kusten van Australië, Indonesië, China, Japan, Noord en Zuid Amerika, Afrika en zelfs in de Middellandse zee. Deze haaiensoort is doorgaans redelijk waakzaam in de nabijheid van mensen, maar kan evengoed flink uithalen als er eten te bespeuren is in zijn directe omgeving.

 

AdobeStock215974760

Oceanc zwartpunthaai (Carcharhinus limbatus) en remoravis onder water in Natal, Zuid-Afrika© Longjourneys / Adobe Stock

 

​Ze jagen graag in groepsverband waarbij ze voornamelijk schollen vis op het menu hebben staan. Tijdens het jagen worden ze, net als de witte haai en de makreelhaai, door de kracht van hun snelheid uit het water gelanceerd waarbij ze ettelijke malen om hun as heendraaien en op hun rug weer terugvallen in het water.

​In de Verenigde Staten en Zuid Afrika is bekend dat beide sekses van de zwartpunthaaien gescheiden van elkaar leven en alleen samenkomen tijdens de paringstijd.

​De haai heeft zijn naam te danken, net als de zwartpuntrifhaai, aan de zwarte randen aan zijn vinnen. Deze zwarte plekken zijn anders dan bij zijn naaste familielid de zwartpuntrifhaai die een kenmerkende zwarte driehoek heeft aan de uiteinden van zijn vinnen.

Bouw

De zwartpunthaai is met zijn als een torpedo ontwikkelde lichaam, gebouwd voor de snelheid. Met zijn gestroomlijnde lijf, lange vinnen en krachtige staart kan deze haai snelle spurten maken wanneer en waar dat nodig is. Hij is donkergrijsblauw tot bruinkleurig aan de bovenkant en heeft een witte buik die hem bij voorbaat goed van pas komt tijdens de jacht. Bij gebrek aan een zwemblaas is de zwartpunthaai gedwongen om voortdurend te zwemmen om het stikken, (ram ademhaling, zie artikel Anatomie van de haai voor meer uitleg), en om het zinken te voorkomen.

​Zijn kop is lang en puntig en heeft een vlijmscherpe gebit dat gemaakt is om prooi, voornamelijk vissen, met precisie te vangen en te verscheuren. Deze haai heeft in totaal 32 boventanden en 31 langwerpige ondertanden waarbij de boventanden net ietsjes meer gezaagd en naar binnen gekeerd staan dan het bovengebit. Verder kunnen de ogen van de zwartpunthaai zich heel goed aanpassen aan verminderd licht.

​De zwartpunthaai kan bij uitzondering een lengte bereiken van 2,55 meter, al komt een lengte van 1,50 meer voor.  De haai kan een gewicht halen van 18 kilo dat gebaseerd is op hierboven genoemde lengte van 1,50 meter. Zeker weten doet men het niet, maar gedacht wordt dat deze haaiensoort gemiddeld 12 jaar oud wordt.

Leefgebied

Dit is een veelvuldig voorkomende tropische en subtropische haaiensoort die voornamelijk te vinden is in de Atlantische oceaan gebieden. Je kunt ze vaak vinden bij riviermondingen, al zwemmen ze niet zover inlands als een stierhaai, in baaien, mangrove moerassen, vlak langs de kust en meer richting de open zee. Ze prefereren water dat maximaal 30 meter diep is.

​Aan de oostkust van de Verenigde Staten is er een grote groep van 10.000 zwartpunthaaien die in de zomer naar North Carolina trekt, en die tijdens de wintermaanden weer richting Florida trekt. Op filmbeelden die gemaakt zijn is te zien hoe deze haaiensoort met duizenden tegelijk aan het einde van hun lange migratie vanaf de oostkust arriveren in Florida.  Ze verblijven daar vanaf januari tot halverwege maart en reizen dan verder door naar het noorden.

​Volgens Stephen Kajiura, een assistent professor aan de Florida Atlanta University, verblijven ze hooguit een paar honderd meter vanaf de kustlijn. Hij vertelt dat de haaien meestal bij Miami- Dade en Ft. Lauderdale overwinteren. De meeste aanvallen van zwartpunthaaien op badgasten zouden volgens Stephen plaatsvinden bij Daytona Beach, een badplaats aan de Florida kust.

​Voedsel

De zwartpunthaai heeft een gevarieerde menu. Bovenaan dat menu staan haring, sardientjes, anchovis, vissen waarvan bekend is dat ze in scholen leven, maar platvis, haaien, pijlstaartrog, schaaldieren, inktvis, meerval, meerval, snoek, neertjes, knorrepos, egelvissen,  en zelfs hun eigen soortgenoten ontbreken niet op de menu.

Deze haaiensoorten staan erom bekend dat ze tijdens de jacht, en dan voornamelijk op scholen vissen, zich met enorm veel kracht en snelheid op hun prooi storten waardoor ze zichzelf zelfs boven het water uit tillen. Hierdoor kan men zich gauw vergissen in het type haaiensoort, want een tolhaai springt ook boven het water uit om zich vervolgens ook ettelijke malen om zijn eigen as heen te draaien.

 

Zwartpunthaai | © Florida Sea Grant | Flickr

Zwartpunthaai | © Florida Sea Grant | Flickr

 

Voortplanting

Voortplanting bij zwartpunthaaien geschied via viviparous zwangerschap. Dit wil zeggen dat deze haaiensoort levende jongen baart die direct na de geboorte zelfstandig zijn. Zwangerschap bij de vrouwelijke zwartpunthaai gebeurt om het jaar en duurt 11-12 maanden. De moederhaai bevalt van 4-11 babyhaaien en grotere vrouwtjeshaaien bevallen van meerdere babyhaaien. Bevallingen vinden plaats in crèches in ondiep warme water in de maanden mei-juni. De crèches liggen ver uit de buurt van volwassen zwartpunthaaien om zo kannibalisme onder de eigen soortgenoten te voorkomen.

​Bij de geboorte meten de babyhaaien 53-65 cm. in lengte. Dit is een snel groeiende haaiensoort en de babyhaaien zullen alleen al in de eerste zes maanden na hun geboorte 25-30 cm. groeien. Volwassenheid verschilt per regio waarbij bijvoorbeeld de mannelijke zwartpunthaaien in de Noord Atlantische zeegebied volwassenheid bereiken op 4-5 jarige leeftijd met een lengte van 1,30-1,45  en de vrouwtjes op 6-7 jarige leeftijd met een lengte van 1,50-1,56. In Zuid Afrika is de zwartpunthaai dan weer net iets langer; 1,46-1,50 meter en de vrouwtjeshaaien 1,51-1,55 meter.

Natuurlijke vijanden

De zwartpunthaai heeft niet veel vijanden, maar degenen die ze wel hebben mogen er dan ook wel zijn. Zo zijn er opnames gemaakt van een hamerhaai dat op een zwartpunthaai jaagt en ook een witte haai die zich richting een grote school zwartpunthaaien begeeft langs de kust van Florida.

Relatie tot de mens

Dankzij hun vinnen, huid, olie en vlees zijn deze haaien erg in trek. Ook sportvissers hebben in het verleden veel dode zwartpunthaaien op hun geweten. 

 

Interessante artikelen:

 

Uitsterving haaien - bijna bedreigd

 

 

Leuke reis boeken naar het zonnige zuiden?

 

De zilverpunthaai, Carcharhinus albimarginatus, is, net als de zwartpuntrifhaai, de witpuntrifhaai, de grijzerifhaai en de Caribische rifhaai, een rifhaai. De haai werd in de eerste instantie een Carcharias albimarginatus genoemd door de Duitse bioloog Eduard Rüppell. De zilverpunthaai is een naast familielid van de grijzerifhaai.

 

Zilverpunthaai | © Clifton Beard | Flickr

Zilverpunthaai | © Clifton Beard | Flickr

 

​De haai staat bekend om zijn nogal agressieve karakter en kan een serieuze dreiging vormen voor mensen, zeker als ze te dichtbij hem komen. Hij is een krachtige en zeer sterke haaiensoort die zijn mannetje weet te staan en hij zal niet gauw terug deinzen voor andere haaiensoorten.

​De zilverpunthaai wordt vaak verward met de grijzerifhaai, maar de zilverpunthaai heeft duidelijk herkenbare zilverwitte vlekken aan zijn vinnen die de grijzerifhaai niet heeft.

Bouw

De zilverpunthaai kan redelijk groot worden, waarbij de grootste exemplaren gemiddeld 3 meter lang zijn. Ze behoren tot de orde van de requiemhaaien en zijn donkergrijs tot bronskleurig aan de bovenkant met een witte buik. Hij is lang en slank gebouwd, heeft een brede ronde kop en grote ronde ogen. Verder heeft hij twee rugvinnen waarbij de eerste rugvin zich net achter de kieuwen bevindt. De tweede rugvin is zwart en  de asymmetrische staartvin heeft een witte rand.

​De zilverpunthaai kan 162,2 kilo wegen, waarbij de vrouwtjes net iets groter in lengte zijn dan de mannetjes. Wat dat betreft heeft de natuur een prachtige oplossing bedacht voor de grote nesten die een zwangere vrouwtjeshaai telkens bij zich draagt, maar meer hierover later. De zilverpunthaai heeft grote borstvinnen die beiden nauw aflopen en eindigen in een voor deze haaiensoort karakteristieke witte rand.

​Verder heeft hij 12-14 tanden in zijn boven en onderkaak waarbij de boventanden driehoekig en gekarteld zijn en de ondertanden juist scherp en puntig zijn. Dit laat zien dat hun kaken en scherpe tanden uitstekend ontwikkeld zijn voor het soort voedsel dat de haai eet. Men denkt dat de zilverpunthaai een gemiddelde leeftijd kan bereiken van 25 jaar.

Leefgebied

Je komt de zilverpunthaai tegen bij continentale platen, in lagunes, koraalriffen, offshore eilanden, offshore zeebanken en rifwanden. Dit is de grens waarop het koraal eindigt en de zeebodem ineens steil naar beneden gaat. Continentale platen zijn stukken land die onder water staan. Het punt waar de zandbodem ineens naar beneden gaat vormt de grens van een continentale plaat. In het kort, je vindt zwartpunthaaien dus overal waar veel voedsel te vinden is. Ze zwemmen voornamelijk op dieptes van tussen de 600 - 800 meter. De haaien leven redelijk solitair.

 

Zilverpunthaai | © Clifton Beard | Flickr

Zilverpunthaai | © Clifton Beard | Flickr

 

​De zilverpunthaai is redelijk wijd verspreid, maar dan zeer gefragmenteerd verdeeld in gebieden waar er tropische temperaturen heersen. Denk hierbij aan Australië, Japan, Guatemala, Kenia, Papoea Nieuw Guinee, de Filipijnen, Mexico, Californië, Mauritius, Zuid Afrika, Yemen, China, Taiwan, Madagaskar en Mauritius om een paar landen op te noemen.

Voedsel

Dit is een echte jager en hij zal letterlijk zijn eigen soortgenoten te lijf gaan als het om voedsel gaat. Je kunt zijn gedrag vergelijken met dat van een stier die rood ziet. Het rook komt uit de neusgaten van de stier, zijn poot stampt woest op en neer op de grond en hij draait woest met zijn kop en stormt vervolgens agressief op je af. Zo ziet de zilverpunthaai er ook uit als hij in de aanval gaat, woest en onbevreesd. Dit zorgt er voor dat confrontaties met andere soortgenoten meestal met fors bloedvergieten verloopt. We hebben hier te maken met een echte vechtersbaas, een gangster die nergens bang voor is, een prima eigenschap als je trek hebt en niet minder als je de pest in hebt op iets of iemand om wat voor reden dan ook.

​De zilverpunthaai eet tonijn, octopus, bodemvissen en andere kleine haaiensoorten. Ze deinzen er niet voor terug om een groep jagende haaien in te stormen en hun voedsel voor hun neus weg te stelen. Ze volgen ook geregeld boten op zoek naar een makkelijk hapje.

Dankzij de puntige ondertanden en de gekartelde boventanden kan de zilvertiphaai zijn prooi met gemak vastpakken en middels de gekartelde boventanden door het vlees heen zagen en brokken vlees losrukken.

Voortplanting

De zilverpunthaai is een langzaam voortplantende haaiensoort. Daarentegen dragen de vrouwtjeshaaien een behoorlijk nest dat varieert van 1-11 babyhaaien, maar gemiddeld 6 stuks bevat. De babyhaaien hebben elk een gemiddelde lengte van tussen de 63-68 cm. Gedurende de zomermaanden paren de zilverpunthaaien met elkaar waarna er na een zwangerschap van 12 maanden een nestje wordt geboren.

​De babyhaaien groeien in de buik van de moeder, vivipary, en worden middels een dooierzak gedurende de zwangerschap gevoed. Na hun geboorte zullen de pasgeboren pup's de eerste tijd doorbrengen vlak langs de kust in ondiep water. Dit is nodig om hun kansen op volwassenwording te vergroten en ze zullen zich gedurende deze tijd voeden met kleine vissoorten. De haaienpup's zullen zelf seksueel actief worden als de mannetjes een lengte van 1,90 - 2 meter hebben en de vrouwtjes een lengte van 1,60-1,90 meter. Als ze eenmaal volwassen zijn zullen ze ook verder uitwijken naar diepere wateren.

 

Zilverpunthaai | © Clifton Beard | Flickr

Zilverpunthaai | © Clifton Beard | Flickr

 

Natuurlijke vijanden

Er is weinig bekend over de natuurlijke vijanden van de zilverpunthaai. Men vermoed dat de jonge zilverpunthaaien regelmatig ten prooi vallen aan grote vissoorten en overige haaien. 

​Relatie tot de mens

De zilverpunthaai kan agressief gedrag vertonen als deze zich bedreigt voelt. Duikers worden daarom geadviseerd om gepaste afstand te houden daar de haaien onvoorspelbaar gedrag kunnen vertonen. Als ze zich bedreigd voelen laten ze hun borstvinnen en staartvin zakken, gaan ze trillen en openen ze hun mond wijd. Ze maken vervolgens korte rukbewegingen en zullen of weg zwemmen of in de aanval gaan.

​En ze vallen soms ook aan, laat daar geen vergissing over zijn. Bij het Global Shark Attack File wordt melding gemaakt van in ieder geval 4 aanvallen op een mens door deze haaiensoort, geen van allen fataal. Ze vertonen zelfs nog dominantere gedrag dan de Galapagoshaai en de grijzerifhaai. Tijdens een experiment met een zilverpunthaai waarbij aas werd gebruikt, rukte de haai een been van een als duiker verklede pop er helemaal af. Dit bewijst dat de zilverpunthaai met gemak een mens dodelijk zou kunnen verwonden. De zilverpunthaaien zijn geen territoriale haaien en zover men weet is er geen sprake van migratie tussen de gebieden in. Hierdoor zijn hun aantallen schaars en gevoelig voor uitroeiing.

​Helaas is er op de Aziatische markt veel vraag naar hun haaienvinnen, vlees, kaken, tanden en ingewanden. Zeker hun vlees is in Azië een delicatesse en daarom zeer gewild. Dit is rampzalig want de zilverpunthaai is een zichzelf langzaam voortplantende haaiensoort.

 

Interessante artikelen:

 

Uitsterving haaien - kwetsbaar

 

 

 

De zijdehaai, Carcharhinus falciformis, is een requiemhaai dat zijn naam dankt aan zijn opvallende zachte huidstructuur. Deze haaiensoort leeft voornamelijk in de diepe oceaan en leeft zowel solitair en in groepsverband. Hij staat erom bekend dat hij voornamelijk met zijdehaaien van dezelfde afmetingen optrekt ook al weet men nog niet zeker of de seksen dan wel of niet gescheiden leven van elkaar. Ze vormen losse groepen met elkaar binnen hun eigen soortgenoten, en daarnaast treft je ze ook vaak aan in de buurt van groepen hamerhaaien.

AdobeStock579264716-min

Een zijdehaai (Carcharhinus falciformis) op zeer korte afstand in Jardines de la Reina, Cuba. Zonlicht zorgt voor prachtige reflecties op de bovenkant van de haai. ©Janos  / Adobe Stock

Bouw

De zijdehaai komt in verschillende welhaast metallieke kleuren voor, te weten de kleuren grijs, brons en bruin zichtbaar aan het bovenlijf tot en met wit op de onderbuik. Hij heeft lange en vrij dunnen borstvinnen, een middelgrote rugvin en een tweede rugvin die zeer klein is. Het lichaam is lang en redelijk slank, echter niet zoals het lichaam van een blauwe haai die bij uitstek een van de meest slanke haaiensoorten is die er zijn.

De bovenkant van de staartvin is langer dan de onderkant. Dit zorgt ervoor dat de zijdehaai, zoals hierboven al is gezegd, snelle en vooral krachtige spurten kan maken, maar het voorkomt ook dat hij naar de bodem zinkt. De vinnen van de haai zijn doorgaans donkerder van kleur dan de rest van de haai en de ogen zijn groot en rond. De kop is lang, breed en plat van vorm.

De zijdehaai kan tot een lengte van 3,5 meter groeien met een gewicht van 350 kilo. Deze haaiensoort heeft ook een bijnaam, te weten 'net-etende haai'. Dit is omdat ze de gewoonte hebben om tonijn netten te vernielen. Ze zijn snel en zeer agressief en kunnen een gemiddelde leeftijd behalen van 25 jaar.

​Leefgebied

Zijdehaaien leven in warm en tropisch water dat gemiddeld 20-30 graden is. Ze leven nabij continentale platen in dieptes vanaf 18-500 meter, maar je komt ze ook tegen aan het wateroppervlak, in het diepe water rondom eilanden en bij diep koraalriffen. Het jong van de zijdehaai leeft voornamelijk in ondiep water waar ze meer bescherming ondervinden van aaseters.

Dit is een breed verspreide haaiensoort. Hij leeft in de Indische oceaan, de Atlantische oceaan en de Grote oceaan en kan zowel vlak bij de bodem leven en aan het wateroppervlak. De zijdehaai migreert veel, maar leeft voornamelijk in de Rode Zee, de Bahama's en de Cocos eilanden nabij Costa Rica. Je komt hem verder tegen in de Golf van Mexico, de Middellandse Zee, en dan met name bij Spanje en Madeira en de Caribische zee. Hiermee verschilt hij van de witpunthaai, die hij zoveel mogelijk uit de weg gaat, en de blauwe haai die beiden uitsluitend in diepe wateren leven.

Voedsel

De zijdehaai is gebouwd voor snelheid en die heeft hij ook nodig, want voedsel in de diepe oceaan is moeilijk te vinden. De lievelingskost van de zijdehaai is tonijn die voornamelijk in grote scholen leven. Het lichaam van de zijdehaai is bij uitstek perfect gebouwd om op deze zeer snelle vissen te jagen. Middels zijn grote staartvin en torpedo-achtige bouw kan de haai krachtige, snelle spurten maken, dwars door de grote scholen tonijn. Met hun vlijmscherpe gebit waarvan de tanden aan beide zijden scherp gekarteld zijn, kan de haai glibberige vis met gemak grijpen.

Zoals gezegd voedt de zijdehaai zich graag met tonijn, maar daarnaast eet hij ook argonauta, (Engelse naam; paper nautilus), een soort slak, pijlinktvis en rode krabben.

Voortplanting

De zijdehaai heeft geen specifieke broed tijden, behalve dan de zijdehaaien die in de Golf van Mexico leven. De mannelijke zijdehaaien zijn met 6-7 jaar seksueel actief en de vrouwtjes met 7-9 jaar. Alleen de vrouwtjeshaaien die in de Golf van Mexico voorkomen, bevallen in de warme zomermaanden tussen juni en augustus, terwijl er bij alle andere vrouwelijke zijdehaaien geen vast tijdstip voor staat. De vrouwelijke zijdehaai voedt haar jong middels een placenta, viviparity, en bevalt vervolgens van 2-16 jonge pups die bij de geboorte een lengte hebben van 55-72 cm. Vermoed wordt dat de zijdehaai gemiddeld 12 maanden zwanger is en elke jaar jongen voortbrengt.

​Relatie tot de mens

Helaas wordt er ook op de zijdehaai gejaagd. Ze zijn erg gewild vanwege hun vinnen, hun vlees, hun prachtige huid, (haaienleer) en voor hun olie en hierdoor komen ze voor in de top drie meest belangrijke haaiensoorten in de haaienvinnen industrie. Veel zijdehaaien belanden in tonijn netten en anderen worden door sportvissers gevangen. In Japan wordt er gericht gevist op de zijdehaai voor zijn vinnen.

Vanwege hun agressieve natuur kunnen zijdehaaien een potentiële gevaar vormen voor de mens. Er zijn tot nu toe 6 geregistreerde aanvallen geweest van de zijdehaai, waarvan niet een fataal was. Duikers worden geadviseerd om een zijdehaai voorzichtig te benaderen.

 

Interessante artikelen:

 

Uitsterving haaien - kwetsbaar

 

Leuke reis boeken naar het zonnige zuiden?

 

 

 

Een schoonheid is deze haai bepaald niet, maar toch is de zandtijgerhaai, Carcharias taurus, een nauwe verwant van de witte haai. Omdat deze haaiensoort verantwoordelijk werd gehouden voor veel dodelijke aanvallen, werd de aanval uiteindelijk ook op hem ingezet. Toch kreeg de zandtijgerhaai onterecht de schuld van veel van die aanvallen, ook al is hij niet helemaal brandschoon. 

​Bezorgd om de gruwelijke heksenjacht op dit haaiensoort waarbij veelvuldig gebruik werd gemaakt van harpoenen en uit zorg voor hun voortbestaan, zetten Ron en Valerie Taylor de tegenaanval in. Ze lieten zien dat je veel minder te vrezen hebt van deze ouwe reus dan je denkt. Dankzij hun jarenlange werk en doorzettingsvermogen werd de haai uiteindelijk weer in ere hersteld.

 

Zandtijgerhaai

Zandtijgerhaai | © Klaus Stiefel | Flickr

 

Bouw

Moeders mooiste zal deze haai nooit worden, oud wel, mits hij niet voortijdig aan zijn einde komt. Deze specifieke haaiensoort kan gemiddeld 16 jaar worden met een maximale lengte van 3,2 meter en een gewicht van 300 kilo. Geen lichtgewicht dus. De haai heeft een stevig lichaam, een ietwat rondlopende rug en grote, stompe vinnen. Duidelijk niet voor snelheid ontwikkeld, de zandtijgerhaai is alsnog een zeer krachtige zwemmer. Deze reus brengt zijn dagen voornamelijk 'zwevend' door in het water en is over het algemeen 's avonds het meest actief.

​De tweede rugvin van de zandtijgerhaai is iets kleiner dan de eerste en de staart lijkt weliswaar korter dan bij andere haaiensoorten, maar is redelijk stevig ontwikkeld. Verder is de zandtijgerhaai uitstekend ontwikkeld om helemaal op te gaan in zijn omgeving, dat wil zeggen, hij heeft lichtbruin tot lichtgrijs bovenkant en een witte buik, bij uitstek uitstekende camouflage kleuren voor een haai die voornamelijk dicht bij de zeebodem leeft.

Zijn bek is zeer puntig en zijn tanden vallen vrijwel meteen op als je hem ziet omdat ze opvallend alle kant op staan en naar buiten steken. In verhouding met zijn lichaam zijn zijn ogen erg klein. De zandtijgerhaai is zover bekend, de enige haaiensoort dat naar het wateroppervlakte zwemt om lucht te happen.

​Men weet niet hoe oud of wanneer een zandtijgerhaai volwassenheid bereikt, dus de meningen daarover lopen sterk uiteen. Gedacht wordt dat ze bij een lengte van 2 meter seksueel actief worden. Hun geschatte leeftijd in jaren, en dan vooral ruw geschat, komt bij de mannetjes uit op 5-7 jaar en bij de vrouwtjes op 7-10 jaar. Vrouwtjes zandtijgerhaaien zijn gemiddeld ook iets langer als ze seksueel actief worden, maar daar kunnen haar zwangerschappen veel mee te maken hebben, babyhaaien zijn namelijk gemiddeld 1 meter lang bij de geboorte.

Leefgebied

De zandtijgerhaai leeft voornamelijk aan de kust in subtropisch en tropische wateren. Je kunt ze vinden in de Atlantische-, Indische- en Grote oceaan. Ook kom je het tegen in de Middellandse zee, en dan voornamelijk alle kustenlijnen vanaf Marokko tot en met Spanje. Deze haaiensoort kan in groepen van 20-80 vertoeven, maar ze zijn ook vaak alleen te vinden. De groepen leven redelijk op zichzelf, dat wil zeggen dat ze zich niet mengen met andere groepen zandtijgerhaaien.​

Ze zweven letterlijk vlak boven de zeebodem en dan voornamelijk bij koraalriffen, in grotten en bij onderwater rotsformaties tot op 25 meter diepte. Soms willen ze ook dieper afdalen naar 200 meter, maar dit is echt heel zelden en gebeurt meestal als ze migreren. Je vind ze ook heel dicht langs de kustlijnen van eilanden en ondiepe baaien. Bij deze haaiensoort leven beide seksen gescheiden van elkaar en komen alleen samen om te paren.​

 

Zandtijgerhaai | © Klaus Stiefel | Flickr

Zandtijgerhaai | © Klaus Stiefel | Flickr

 

Grote groepen zandtijgerhaaien reizen in de winter naar warme wateren om te paren. Gedacht wordt dat tijdens deze migratie, de nog jonge zandtijgerhaaien niet mee gaan, maar juist nog dieper de zee intrekken. Bij Cape Cod in de Verenigde staten bijvoorbeeld, trekken de nog jonge haaien, als de watertemperatuur onder de 16 graden zakt, weg om zodra de zomer zich weer aandient weer terug te keren.

Voedsel

De zandtijgerhaai wil af en toe in groepsverband jagen waarbij ze samen vis bij elkaar drijven waardoor het makkelijk jagen is. Voor de rest eet deze haaiensoort benige vissoorten zoals makreel, haring, zeeaal, kleine haaien, roggen, pijlinktvis, krabben en kreeften.

Voortplanting

Vrouwelijke zandtijgerhaaien zijn eierlevendbarend. Dit wil zeggen dat de embryo's pas vlak voor de geboorte uit hun ei komen en dan levend worden geboren. De eerste maanden zal de babyhaai in leven worden gehouden middels het eigeel dat vol zit met alle noodzakelijke voedingstoffen. Nadat de haaien uit hun eierschaal zijn gekomen voedden de sterkste embryo's zich met de zwakste embryo's en niet uitgekomen eieren, kannibalisme dus.

​De vrouwtjes zandtijgerhaai heeft maar liefst twee kamers in de baarmoeder die nog voor de paring 16-23 eieren bevatten. Bij zandtijgerhaaien zijn de mannetjeshaaien in de meerderheid waardoor er meerdere mannen zullen paren met een vrouwtjeshaai. De meest dominante mannetjeshaai zal interesse tonen in de vrouwtjeshaai door dominante gedrag te vertonen, vervolgens aan haar cloaca te ruiken en in haar aarsvinnen en borstvinnen te bijten. Zodra ze klaar is om te paren zwemt ze weg met de mannetjeshaai. Dit paringsritueel laat altijd zichtbare littekens achter bij het vrouwtjeshaai.

 

Opmerkelijk:

De zandtijgerhaai is voor zover bekend de enige haaiensoort die lucht opzettelijk inslikt en dan opslaat in zijn buik om te kunnen blijven drijven.

 

Een zwangerschap duurt 8-9 maanden waarna de pup's in de vroege zomer geboren worden in relatief koud water dat 16 graden meet. Bevallingen vinden plaats in onderwatergrotten. De vrouwtjeshaai bevalt dan van 2 babyhaaien die beiden 1 meter in lengte zijn en direct na de geboorte geheel zelfstandig zijn. Gezien het lage geboortecijfer van zandtijgerhaaien, zij krijgen eens per twee jaar jongen, biedt hun lengte hen enige bescherming daar ze dan minder kwetsbaar zijn.

​Relatie tot de mens

De zandtijgerhaai is niet gevaarlijk voor mensen, mits je zijn ruimte respecteert. Hij is tevens de enige haaiensoort die redelijk goed in gevangenschap weet te overleven waardoor hij vaak een vaste bewoner is van aquaria over de wereld.
Toch heeft de zandtijgerhaai redelijk wat aanvallen op zijn naam staan; 29 in totaal waarvan er 2 fataal waren. De meeste van deze aanvallen waren op speervissers met hun vangst, maar heel soms kwam het ook door zwemmende mensen die per ongeluk in aanraking kwamen met de zandtijgerhaai.

​Door overbevissing en angst voor deze haaiensoort met de dood van veel zandtijgerhaaien tot gevolg, is de zandtijgerhaai een zwaar bedreigd haaiensoort geworden. Het feit dat ze zich zo langzaam voortplanten en ook weinig jongen krijgen maakt hun vooruitzichten niet bepaald rooskleurig. 

 

Interessante artikelen:

 

Uitsterving haaien - kwetsbaar

 

Leuke reis boeken naar het zonnige zuiden?